Quyền lực đích thực (the Art of Power) – Thích Nhất Hạnh C.1

Lưu ý: đây chỉ là những gì tôi tóm lược sau khi đọc cuốn Quyền lực đích thực (bản dịch tiếng Việt của the Art of Power), một cuốn sách đậm triết lý đạo Phật.

Xem: chương 2; chương 3; chương 4; chương 5chương 6chương 7+8chương 9


Một: Quyền lực đích thực.

Federick, chủ một hãng lớn, kinh doanh thành công; xét theo lý thông thường thì ông là một người thành đạt. Thế nhưng Federick không có thì giờ dành cho vợ, Claudia và 2 đứa con trai còn nhỏ. Ông bị công việc chi phối và không còn cả thời gian để thưởng thức ánh trăng, hay dành ra cho sở thích làm việc của ông. Ông không phải là ông chủ, ông là đầy tớ của “ông chủ” công việc.

Khởi đầu, Federick cũng vì muốn đem lại cho vợ con những gì tốt nhất. Thế rồi ông bị danh vọng, công việc cuốn đi. Federick tự nhủ khi về hưu rồi thì ông sẽ có khối thời gian cho vợ con. Nhưng không bao giờ có ngày đó, ông chết vì tai nạn xe hơi.

Vào thời Bụt, có một thương gia khác là Cấp Cô Độc (Anathapindika). Ông là người nhiều quyền thế, giàu có của cải và tình thương. Ông rộng rãi tình thương cho nhân viên, đồng nghiệp, bạn bè, gia đình và những người xung quanh. Có những khi nguy nan như khi hỏa hoạn hay phá sản, ông nhận được rất nhiều sự giúp đỡ để dựng lại sự nghiệp. Ông còn có thời gian trân quý những người thương.

Cấp Cô Độc vì tình thương mà kinh doanh, tình thương là nền tảng,. Chính vì thề mà ông sống rất hạnh phúc.

Thói thường thì chúng ta chạy theo quyền lực tiền bạc và chính trị. Và những điều mà chúng ta gọi là quyền lực thì đạo Phật gọi là tham dục. Có 5 thứ dục: tiền (tài), danh vọng (danh), sắc dục (sắc), ăn uống (thực), ngủ (thùy). Phật tử cũng có nghĩ đến quyền lực, nhưng là quyền lực đem lại hạnh phúc chứ không phải những quyền lực đem lại khổ đau; đó là: tín, tấn, niệm, định, tuệ.

Tín: sức mạnh của đức tin

Tín là tin rằng có một con đường đưa ta tới tự do, giải thoát và chuyển hóa phiền não. Nếu thấy được con đường này và đi theo thì sẽ có quyền lực.

Nhìn kỹ ta sẽ thấy rằng, năng lượng của sự tỉnh thức, từ bi và trí tuệ đã có sẵn trong ta. Thấy được năng lượng ấy đang tiềm tàng và là một phần của con người ta, ta sẽ tin tưởng vào nguồn năng lượng này. Nếu biết cách thực tập, ta sẽ chế tác được năng lượng của tỉnh thức, từ bi và trí tuệ để tự bảo về và thành công trong mọi công việc.

Tấn: sức mạnh của tinh tấn

Theo tâm lý học Phật giáo thì tâm thức của chúng ta gồm có hai tầng: tầng dưới gọi là Tàng thức, tầng trên gọi là Ý thức.

Tàng thức được ví như mảnh đất có chứa các hạt giống tâm thức, có hạt giống tích cực và hạt giống tiêu cực. Khi còn trong Tàng thức, hạt giống ấy chưa biểu lộ, một khi hạt giống có điều kiện để nảy mầm, vươn lên tầng Ý thức và sẽ biểu hiện ra bên ngoài: yêu thương, hạnh phúc, bao dung … hay sân si, thù hận, căm ghét …

Sức mạnh tinh tấn bao gồm 4 khía cạnh.

Thứ nhất là khi một cảm xúc tiêu cực chưa phát khởi, thì đừng tạo cơ hội cho cảm xúc ấy phát khởi.

Không cần phải đè ép, chỉ cần tránh tạo cơ hội. Trong gia đình hay trong cộng đồng, ta chỉ tiếp xúc với những âm thanh hay hình ảnh giúp khơi dậy những gì tốt lành.

Hai là, lắng dịu các hạt giống tiêu cực hoặc thay thế chúng khi chúng đã biểu hiện. Đừng để cho buồn tủi, sầu hận chế ngự, hãy thay thế chúng bằng cách đi dạo ngắm thiên nhiên, hay đi thiền hành hoặc tìm đọc một đoạn văn sâu sắc, nghe một bản nhạc êm dịu. Cũng giống khi mở nhầm 1 đĩa nhạc không hay, ta thay bằng một đĩa khác hay hơn chứ không cố nghe nó.

Ba là, luôn mời các hạt giống tích cực lên vùng ý thức.

Bốn là, lưu giữ những tâm hành thiện trên tầng ý thức càng lâu càng tốt.

Niệm: sức mạnh của chánh niệm.

Chánh niệm là khả năng nhận diện bản chất của sự vật. Khi có chánh niệm thì ta biết rõ những gì đang xảy ra bây giờ và ở đây. Trước một việc tốt, một hình ảnh đẹp, ta cảm thấy hạnh phúc. Chỉ cần chánh niệm sâu sắc sự việc ấy cũng đủ giúp nuôi dưỡng, chữa trị thâm tâm. Chánh niệm cũng giúp ta ôm ấp, thoa dịu những chuyện không hay. Nếu biết ôm ấp đau khổ đủ lâu thì nỗi khổ sẽ thuyên giảm.

Mỗi ngày ta đi lại, ăn uống nhưng không thật sự đi lại, ăn uống. Ta bị cuốn theo những dự án, lo âu và không còn tự do nữa. Khi đi mà có chánh niệm, tâm an trú trong hiện tại, không tiếc nuối quá khứ, không lo lắng tương lai, ta sẽ tiếp xúc với mầu nhiệm của sự sống và mỗi bước chân là một bước nuôi dưỡng hạnh phúc.

Định: sức mạnh của sự tập trung

Khi uống trà hãy chỉ thưởng thức trà. Đừng uống vào niềm đau nỗi khổ, sợ hãi âu lo, đừng uống vào những kế hoạch.

Khi gặp khó khăn, sợ hãi, buồn khổ hay tuyệt vọng, ta cần phải có năng lượng định thật dồi dào thì mới có thể nhìn sâu vào niềm đau nỗi khổ ấy và có đủ sức mạnh chuyển hóa chúng.

Có nhiều loại định.

Định thứ nhất là định Vô Thường. Quán chiếu Vô Thường ta sẽ thấy rằng mọi sự thay đổi không ngừng. Chúng ta có thể chết ngày mai hay bất kì lúc nào. Vậy thì ta phải làm tất cả những gì có thể để đem lại hạnh phúc cho những người thương hôm nay.

Định thứ hai là định Vô Ngã. Quán chiếu Vô Ngã ta sẽ thấy rằng không bao giờ chỉ có mình ta đau khổ, mà sẽ luôn có người đau khổ theo ta.

Định thứ ba là định Tương Tức. Quán chiếu Tương Tức, ta thấy rõ mối liên hệ nhân duyên sâu sắc của mỗi sự vật. Ta cũng thấy rõ rằng nếu ta gây đau khổ cho ai thì người ấy cũng sẽ gây đau khổ lại cho ta.

Tuệ: sức mạnh của tuệ giác

Định Vô Thường và định Vô Ngã đưa đến tuệ giác Vô Thường tuệ giác Vô Ngã.

Trên lý thuyết tất cả là vô thường, nhưng ta thường quên điều đó, ta có xu hướng suy nghĩ là ta sẽ sống mãi. Và vì vậy ta không có tuệ giác vô thường để sống đẹp từng giây phút, để trân quý người thương. Đừng đợi đến ngày mai, ngày mai có thể quá muộn. Nếu biết sống theo tuệ giác vô thường ta sẽ không phạm quá nhiều lầm lỗi.

Về tuệ giác vô ngã, vô ngã không có nghĩa là ta không có mặt. Vô ngã chỉ có nghĩa là ta không có tự tính riêng biệt. Nguồn gốc của bao nhiêu đau khổ chính là do tâm phân biệt, phân biệt giữa mình và người, do ý niệm về một cái ngã riêng biệt.

Khi cánh tay trái bị phong thấp đau nhức, ta sẽ săn sóc, xoa bóp, làm đủ mọi cách để cho cánh tay trái hết đau mà hoàn toàn không giận dỗi gì cánh tay ấy. Khi đang đóng đinh vào tường. Tay phải vụng về giáng cho tay trái một nhát đau điếng. Lúc ấy bàn tay phải lập tức buông búa và ôm chặt, xoa dịu bàn tay trái. Bàn tay trái không hề giận dữ, trách móc tay phải; tay phải cũng không nói: “này bàn tay trái, ta đã săn sóc cho ngươi rồi nhé!”.

Giận người cũng như giận mình, đối không tốt với người cũng như đối không tốt với mình. Nhưng ta chỉ có thể hành xử khôn ngoan như thế khi chúng ta đã thực chứng được tuệ giác vô ngã.

Xem: chương 2chương 3chương 4chương 5chương 6chương 7+8chương 9

One thought on “Quyền lực đích thực (the Art of Power) – Thích Nhất Hạnh C.1

  1. Pingback: Quyền lực đích thực (the Art of Power) – Thích Nhất Hạnh C.2 « Hoài Văn's Blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s